بررسی تطبیقی مضامین عشق عذری در «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء»

کلمات کلیدی : عشق،عذری،لیلی،مجنون
چکیده : «لیلی و مجنون» یکی از برجستهترین داستانهای عاشقانه است که در ساختار، مضمون و نقش مایههای خود اشتراکات بسیاری با داستان «عروه و عفراء» دارد. هر دو داستان نمودی از عشق عذری و پاک هستند؛ از این رو شایستگی مقایسه و تطبیق با یکدیگر را دارند. نگارنده در این پژوهش بر آن است که با تطبیق، توصیف و تحلیل این دو داستان، مهمترین ویژگیهای عشق عذری را نمایان سازد و برای این منظور از روش توصیفی_تحلیلی و بر اساس رویکرد نقد تطبیقی در مکتب آمریکایی استفاده کردهاست. نتایج پژوهش نشان میدهد که نظامی و راویان داستان عاشقانه‌ی عروه و عفراء، آغاز و اوجگیری عشق را از دوران کودکی و به مرور زمان دانسته که بروز عوامل بازدارنده، ویژگیهای اصلی عشق عذری را سبب شده است. بر این اساس، مهمترین مضامین عاشقانه‌ی‌ مشترک میان دو داستان که مبتنی بر ویژگیهای عشق عذری است، اوج گرفتن عشق، تلاش برای وصال، پاکدامنی، عوامل بازدارنده‌ی‌ متعدّد، طلب یاری از نزدیکان، وجود رقیب و نصیحت کننده، پیوستگی یاد معشوق، وفاداری به معشوق تا پا

بررسی تطبیقی مضامین عشق عذری در «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء»
فرشته محمّدزاده
دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی

چکیده
«لیلی و مجنون» یکی از برجستهترین داستانهای عاشقانه است که در ساختار، مضمون و نقش مایههای خود اشتراکات بسیاری با داستان «عروه و عفراء» دارد. هر دو داستان نمودی از عشق عذری و پاک هستند؛ از این رو شایستگی مقایسه و تطبیق با یکدیگر را دارند. نگارنده در این پژوهش بر آن است که با تطبیق، توصیف و تحلیل این دو داستان، مهمترین ویژگیهای عشق عذری را نمایان سازد و برای این منظور از روش توصیفی_تحلیلی و بر اساس رویکرد نقد تطبیقی در مکتب آمریکایی استفاده کردهاست. نتایج پژوهش نشان میدهد که نظامی و راویان داستان عاشقانه‌ی عروه و عفراء، آغاز و اوجگیری عشق را از دوران کودکی و به مرور زمان دانسته که بروز عوامل بازدارنده، ویژگیهای اصلی عشق عذری را سبب شده است. بر این اساس، مهمترین مضامین عاشقانه‌ی‌ مشترک میان دو داستان که مبتنی بر ویژگیهای عشق عذری است، اوج گرفتن عشق، تلاش برای وصال، پاکدامنی، عوامل بازدارنده‌ی‌ متعدّد، طلب یاری از نزدیکان، وجود رقیب و نصیحت کننده، پیوستگی یاد معشوق، وفاداری به معشوق تا پایان زندگی، تصویر حالت ناامیدی، طلب درمان، مرگ در راه عشق و وصال در جهان دیگر هستند.
کلیدواژهها: ادبیّات تطبیقی، لیلی و مجنون، عروه و عفراء، عشق عذری، مضامین عاشقانه.

مقدمه
داستان «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء» هر دو افسانه‌ی عشقی غمانگیز است که در آن عاشقی دلداده با محبّتی خالص و سوزان به معشوقهای خوبرو، دل میبازد و پس از یک رشته حوادث ناگوار، عاشق و معشوق به ناکامی جان میسپارند. در ادبیّات فارسی و عربی نام مجنون و عروه، رمز دو عاشق پاکباز، محروم و ناکام در عشق است که عشقی پاک را به نمایش میگذارند.
اولین شاعر عذری از بنو عذره، عروة بن حزام (م 50 ه.ق) دلباختة عفراء است. وی افزون بر آن از برجسته-ترین شخصیّتهای تاریخی عشق عذری و بارزترین نماد برای دلباختگی با عشقی پاک و عفیف در قرون اولیه شعر عرب بود، اما به تدریج که داستان لیلی و مجنون را _به صورت فعلی_ نظامی روایت کرد؛ مجنون پس از چندی، قهرمان بلامنازع عشق پاک شد و در کنار عروه از سرآمدان عشق عذری و پاک شناخته شدند.
داستان «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء»، هر دو اصلی عربی دارند. از داستان لیلی و مجنون در بسیاری از منابع اولیه‌ی عربی یاد شده است؛ از جمله: الشعر و الشعرای ابن قتیبة دینوری (213-276 ه.ق)، الاغانی ابوالفرج اصفهانی (284-356 ه.ق)، مصارع العشّاق ابن سراج (متوفی 418 ه.ق)، تزیین الاسواق و تفصیل اشواق العشاق داود انطاکی (متوفی 1005 یا 1008 یا 1009 ه.ق)، سرح العیون جمال الدین محمّد ابن نباته (متوفی 768ه.ق)، خزانة الادب و لب لباب لسان العرب عبدالقادر بن عمر بغدادی (متوفی 1093ه.ق) و دیوان قیس بن ملوّح ( صفا، 1347:803 ؛ طغیانی و دیگران، 1389: 140؛ ستودیان، 1387:100). نظامی، بزرگترین شاعر عاشقانهسرای ایران در سال 584 ه. با استفاده از روایتهای عربی موجود، داستان لیلی و مجنون را به صورت داستانی زیبا که نشانگر عشقی عذری و پاک است، به نظم کشیده است. داستان عروه و عفراء نیز اولین داستان عشق عذری عربی است. بر اساس روایت عربی و آنچه محققان نقل میکنند، دو روایت عمده از داستان عروه و عفراء وجود دارد؛ یکی بر مبنای روایت آثاری چون الشعر و الشعرای ابن قتیبه (213-276 ه.ق)، ذم الهوی ابیالفرج ابن جوزی (م 510 ه.ق)، مصارع العشاق سرّاج قاری (متوفّی 418 ه.ق) و تزیین الاسواق داود انطاکی (متوفّی 1005 یا 1008 یا 1009 ه.ق) و دومی بر مبنای روایت الاغانی اصفهانی، الوافی بالوفیات صفدی (696-764 ه.ق) و فوات الوفیات کتبی (686-764 ه.ق)، ( غلامحسینزاده و دیگران،1390: 44). در این پژوهش، نگارندگان سیر حوادث و ماجراهای داستان عروه و عفراء را بر اساس روایتهای آمده در اغانی، تزیین الاسواق و مصارع العشّاق، ذکر و بررسی کردهاند.
از آنجا که منظومههای «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء» هر دو نمایانگر عشق عذری و پاک هستند، برآنیم، حوادث و ماجراهایی که برای عاشق و معشوق رخ میدهد و واکنشهای هر یک از آنها را بررسی و مقایسه کنیم و از این طریق مضامین عاشقانه مشترک میان آنها را که در واقع نمودی از مضامین عشق عذری و پاک است، نمایان سازیم. بر این اساس پرسشهای اصلی پژوهش حاضر این است که راویان چه نقش مایههایی را برای بیان و به تصویر کشیدن مضامین عشق عذری، انتخاب کردهاند و دیگر این که ماجراها و نقشمایههای دو داستان تا چه اندازهای به یکدیگر نزدیک و دارای سیر حوادث مشترک هستند؟ فرضیه پژوهش بر این است که سرایندگان و راویان این دو منظومه عاشقانه با هدف نمایان ساختن عشق پاک و عفیف از نقشمایههایی بهره گرفتهاند که بتواند این مضمون را نشان دهد. بنابراین ناگزیر سیر حوادث و ماجراهای داستان تا اندازه بسیاری با هم مشترک و نزدیک است. نگارنده در ادامه با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی مکتب آمریکایی به بررسی و تطبیق دو داستان میپردازد. در توضیح مکتب آمریکایی باید گفت که این مکتب در ادبیّات تطبیقی به دنبال انتقادها و واکنشهای شدید محقّقان آمریکایی بهویژه منتقد و نظریه-پرداز آمریکایی، رنه ولک به مکتب فرانسوی1 در سال 1958 به منصة ظهور رسید (سیّدی، 2011-2012: 62). عمده انتقادات ولک بر رویکرد تاریخی مکتب فرانسه بود. در مکتب آمریکایی بر خلاف مکتب فرانسه به روابط میان ادبیّات مختلف بر مبنای اصل تأثیر و تأثّر توجّهی نمیشود، بلکه آنچه در این مکتب اصالت دارد، اصل تشابه و همانندی است (انوشیروانی، 1389: 17)؛ زیرا به اعتقاد این مکتب، برخی شباهتها بین آثار ادبی ناشی از روح مشترکی است که میان همه انسانها وجود دارد.

عشق عذری
عشق عذری یا عشق پاک، منسوب به قبیلة «بنی العذره» بود که عشق را با هوسهای مادی آلوده نمی کردند. قبیلة «بنی العذره» از قبایل جنوب عربستان بودند و در این عشق شهرت جاودانهای یافتهاند. به طوری که سه زوج از مشهورترین دلدادگان؛ عروه و عفراء، قیس و لُبنی، جمیل و بثینه به این قبیله تعلّق دارند (کراچوفسکی، 1368: 139). عشقی که در وجود عاشق و معشوق تجسّم مییافت، عشقی دوطرفه و توأم با عفّت بود و همواره عشقشان به فراق و ناکامی میانجامید (احمدنژاد، 1369: 34). از این رو در تعریف عشق عذری گفتهاند: « عشق عذری، عشقی جسمانی است که چون به وصال نمیکشد، میکُشد و حدیث عشق مربوط به عشق پاکی است که عاشق را به مرتبة شهادت می-رساند» ( ستاری، 1366: 435). شهادت و جان باختن در راه عشق، مضمونی رایج در این نوع عشق است که گویا شاعران از حدیث پیامبر (ص) که در آن کشتة راه عشق را شهید خوانده، الهام گرفتهاند: «مَن عَشِقَ فَعفّ و کَتم ثُمَّ ماتَ، ماتَ شهیداً»2. در نظر قبیلة «بنی العذره» آدمی وقتی عشق میورزید میمرد، در آنجا مردم چنین میاندیشیدند که مردن از عشق مرگی شیرین و دوستداشتنی است (مدی، 1371: 152).

ویژگیهای عشق عذری
مهمترین ویژگیهای عشق عذری را میتوان ذیل چهار ویژگی عام قرار داد؛ این چهار ویژگی عبارتند از: 1- زمینی و انسانی بودن عشق؛ 2- پاکدامنی به میل یا به اکراه؛ 3- جدایی؛ 4- مرگ در راه عشق. در ادامه ویژگیهای عشق عذری را به صورت جزئینگرانه و مفصلتر، بنابر آنچه در کتابهای قدیم چون الزهره از ابن داوود اصفهانی (200 یا 202- 270 یا 275 ق)، طوق الحمامه از ابن حزم اندلسی (384- 456 ق) و روضة المحبین از ابن قیم جوزیه (691-751 ق) و نیز از کتابهای معاصر چون الحب العذری از عبدالستار الجواری (1924-1988) آمده است، ذکر خواهیم نمود. برجستهترین مشخّصههای عشق عذری را میتوان موارد زیر دانست:
1- اوج گرفتن تدریجی عشق به مرور زمان و از دوران کودکی و جاودانه شدن آن؛
2- کوشش عاشقان برای کتمان کردن راز عشق ولی برملا و آشکار شدن آن بر اثر غلبة شور و شوق عاشقانه؛
3- وجود عوامل بازدارندة درونی، مانند عفّت عاشقان و یا اعتقادات دینی و یا آداب و رسوم جامعه و عوامل بازدارندة بیرونی، مانند فقر و فلاکت یا گرفتار شدن یکی از عاشقان؛
4- تلاش مداوم و جدّی عاشق برای دیدار معشوق؛
5- غزلسراییها و وصفحالهای پر سوز و گداز عاشق در دوری و هجران از معشوق و شکوه از آن؛
6- طلب یاری از دوستان، همراهان و خویشاوندان خود برای اطلاع از اوضاع معشوق یا برای همدردی با او در غم عشق و رنج هجران؛
7- تحمل سختیها و گرفتاریهای سفر یا جنگ و غیره در راه معشوق؛
8- به جنون کشیدن کار عاشق و تلاش خانواده برای درمان وی و درمانناپذیر بودن آن؛
9- وفاداری به عشق و معشوق تا سرحد نابودی و مرگ در راه عشق.

خلاصة دو داستان
داستان «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء» سرگذشت اندوهبار و غمانگیز دو دل به عشق هم نهادهای است که جز فراق، تحمل درد عشق، ناکامی و سرانجام مرگ، بهرهای از عشق پاک خود نمیبرند. دو دلداده در دوران کودکی عاشق یکدیگر میشوند و مایل به ازدواج با همدیگر هستند، اما پدر دختر وصلت آن دو را نمیپذیرد و باعث جدایی آنها می-شود. در این میان، زیبایی معشوق سبب میشود تا خواستگاران ثروتمند و قدرتمندی پیدا شوند و معشوق را به ازدواج خود درآورند. عاشق بعد از آگاه شدن از ازدواج معشوق، از شدت اندوه دچار پریشانی و بیماری میشود و با وجود اینکه توان و موقعیّت دست یافتن به معشوق را دارد به دلیل رعایت عفت و اثبات پاکی عشق خود از این کار سر باز میزند. در داستان «لیلی و مجنون» این معشوقه است که در اثر تحمل فراق و درد و رنج عشق به بیماری دچار میآید و جهان فانی را وداع میکند و در «عروه و عفراء» عاشق است که از شدّت غم و اندوه تاب تحمل دوری از معشوق را ندارد و جهان را وداع میگوید و در پایان مجنون و عفراء پس از اطلاع از مرگ لیلی و عروه، خود را بر سر گور آنها می-رسانند و در آنجا جان میسپارند. گزارش مفصّلتر وقایع و ماجراهای دو داستان در پیوست این مقاله آمده است. در ادامه نقش مایههای هر دو داستان را با یکدیگر مقایسه میکنیم تا میزان اشتراکات دو داستان در روند حوادث آشکار شود:
نقش مایههای دو داستان
جدول 1- مقایسه نقش مایههای داستان لیلی و مجنون با عروه و عفراء
عروه و عفراء لیلی و مجنون نقش مایه
ردیف
به مرور زمان از دوران کودکی در فضای قبیله در دوران کودکی و در مکتب آغاز عشق 1
پدر معشوق به احساسات عاشق پی میبرد
ابتدا در مکتب و سپس در قبیله فاش شدن راز عشق 2
موافقت نکردند موافقت نکردند طلب وصال 3
فقر و فلاکت عاشق و تعیین مهریه سنگین جنون عاشق و ممانعت پدر دختر از وصال عامل بازدارندة بیرونی 4
سفر به یمن، ری و شام نزد پسر عموی ثروتمند سفر به مکّه برای طلب آرامش خاطر سفر عاشق 5
سردرگمی به خاطر یاد همیشگی معشوق افزایش عشق و شوریدگی بر معشوق حوادث سفر 6
عمة عروه نوفل از شجاعان قبیله یاران عاشق 7
ازدواج معشوق با ثروتمندی از شام ازدواج معشوق با ثروتمندی از قبیله بنی اسد عامل بازدارندة درونی 8
ملامت عمو (پدر عفراء) و بازگشت از سفر با تحمّل سختیهای آن
افزوده شدن بر جنون عاشق واکنش عاشق 9
با اطّلاع شوهر و با عفّت و پاکدامنی همدیگر را ملاقات کردند بدون اطّلاع شوهر و با عفّت و پاکدامنی همدیگر را ملاقات کردند دیدار عاشق و معشوق 10
غش کردن در مسیر تا رسیدن به قبیله با حالتی زار و نزار و بردن وی به نزد طبیبان مشهور و بیفایده بودن درمان
سرودن غزلی سوزناک و پیش گرفتن راه خود در صحرا راه برگشتن و واکنش عاشق 11
ابتدا مردن عاشق در قبیله، بازگشتن عفراء از شام و ناله و زاری کردن بر سر گور عروه و جان دادن در همان جا ابتدا مرگ معشوق در فصل خزان، آگاهی عاشق و بی-قراری بر سر مزار وی و سپس جان دادن بر تربت دوست مرگ عاشقان 12
روییدن دو درخت کوچک بر گور عاشق و معشوق و به هم پیچیدن شاخههای آن
بنا کردن گنبدی بر گور عاشق و معشوق و زیارتگاه عاشقان شدن آن و وصال عاشقان در جهان دیگر پایان داستان 13
نتیجهگیری:
در این جستار کوشیدیم با مقایسة سیر حوادث و ماجراهایی که برای دو عاشق و معشوق در داستان های «لیلی و مجنون» و «عروه و عفراء» رخ میدهد، به مضامین اصلی عشق عذری دست یابیم. همان گونه که در نقش مایههای دو داستان مشاهده شد، راویان داستان «عروه و عفراء» و نظامی در «لیلی و مجنون» کوشیده اند، یک سیر منطقی مشترک را برای داستانها ایجاد کنند تا بدین گونه عشق عذری و مضامین آن را به خوبی ترسیم نمایند. هر دو داستان اصلی عربی دارند؛ بنابراین برخاسته از یک فرهنگ و ایدة مشترک هستند. این دو داستان، نمایانگر شکلگیری و شروع عشقی پاک و ساده در یک زندگی قبیلهای با تصویری از آداب و رسوم خشک و فرهنگ بستة اعراب بدوی است. هر چند که گاه نظامی، گوشههایی از فرهنگ و تفکّر ایرانی را در اصل داستان وارد کرده است. به طوری که همین طرز تفکّر عرب بدوی نقش بارزی را در روند ماجراهای دو داستان و ناکام بودن عشق عذری ایفا میکند.
مبتنی بر ویژگیها و مضامین عشق عذری، در هر دو داستان، عشق از دوران کودکی آغاز میشود ( در مکتب و در فضای قبیله) و به تدریج اوج میگیرد. شروع عشق و آشکار شدن راز عشق از سوی «مجنون» و «عروه» صورت میگیرد. پس از برملا شدن آن، روند وقایع و ماجراها در هر دو داستان، خواننده را با خود همراه میسازد تا با مشاهدة مداخلة گرفتاریها و موانع بیرونی و درونی که بر سر راه عشّاق قرار میگیرد، سرانجامِ این عشق پاک را غمانگیز ببینند. این سرنوشت محکوم بر عشق آنها تا آنجاست که خلق شخصیّتهای میانجی در داستانها (هند، عمّة عروه؛ پدر مجنون و نوفل در لیلی و مجنون) نیز نمیتواند هیچگونه تأثیر مثبتی در پی داشته باشد. در هر دو داستان، غیرت و تعصّب عربی و اجبار حاکم بر سرنوشت زنان عرب عاملی بازدارنده است. لیلی و عفراء، تحت تأثیر این عامل به خانة شوهری نادلخواه میروند. از سوی دیگر قیس به جرم مجنون لیلی بودن و عروه به خاطر یتیم بودن و نداشتن ثروت و دارایی (عامل اقتصادی)؛ یعنی عواملی خارج از اختیار و ارادة عاشقان و عواملی که در بستر فرهنگی عرب مذموم شمرده میشوند از وصال با محبوب خود باز میمانند.
در داستان «عروه و عفراء» بار عاطفی داستان بیشتر بر عهدة عروه است؛ عروه از عشق عفراء بیمار میشود و برای ازدواج با عفراء تلاش زیادی میکند و سختیها و گرفتاریهای زیادی را تحمّل میکند و حال آن که عفراء کاملا تسلیم سرنوشت خود است. در داستان «لیلی و مجنون» نقش و حضور لیلی در کنار مجنون در تلاش آنها برای دیدار معشوق و وصال با او محسوستر به نظر میرسد. پس از ازدواج، عاشق و معشوق در هر دو داستان، برای مدّتی از دیدار هم محروم میشوند و این بر جنبة سوز و گداز عاشقان از درد فراق افزوده و مضمون وفاداری به معشوق و پیوستگی یاد او در تمام لحظات عاشق که از ویژگیهای مهمّ عشق عذری است، هر چه بهتر نمایان شده است.
اگر چه پایان عشق عذری در این دنیا به مرگ عاشق و معشوق ختم میشود، امّا نکتة جالب توجّه این است که در پایان هر دو داستان، پیروزی عشق عذری و عفیف را شاهد هستیم. به طوری که نهایت عشق پاک و ناکام در این دنیا که چیزی جز اندوه فراق، نصیب عاشقان نکرده بود در دنیای دیگر به نتیجه میرسد و عاشقان پاکباز پس از مرگ و در جهان دیگر به وصال یکدیگر میرسند و بدین گونه عاشقان پاداش عفّت خود و صبر در راه عشق را دریافت مینمایند. در نظر گرفتن این پایان برای هر دو داستان، نمایانگر نگرش واحد روایتکنندگان به عشق عذری است. نشانة پیروزی عشق عذری در عروه و عفراء، پیچیدن دو درختی است که روی گور دو عاشق روییده است و نظامی در لیلی و مجنون، پس از مرگ مجنون و دفن او در کنار دخمة لیلی، آن دو عاشق را در سرای بهشت به وصال هم میرساند. مکتبی نیز از تربت لیلی و مجنون دو چشمه میجوشاند و دو درخت میرویاند تا بیانگر وصال آن دو باشد.
فهرست منابع:
احمدنژاد، کامل (1369): تحلیل آثار نظامی گنجوی، علمی و فرهنگی، تهران.
الاصفهانی، ابوالفرج (2002): الأغانی، تحقیق د. قصی الحسین، دار و مکتبه الهلال، بیروت.
الانطاکی، داود (1994): تزیین الأسواق فی اخبار العشاق، مکتبه الهلال، بیروت.
انوشیروانی، علیرضا (1389): «ضرورت ادبیّات تطبیقی در ایران»، ادبیات تطبیقی، 1/1، پیاپی 1، 6-38.
ثروتیان، بهروز (1389): زنان افسانهای در آثار نظامی گنجهای، آیدین، تبریز.
ستاری، جلال (1366): حالات عشق مجنون، توس، تهران.
ستودیان، مهدی (1387): «ریشهیابی داستان لیلی و مجنون»، فصلنامة تخصّصی ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ش 18، 95-119.
سیّدی، حسین (2011-2012): «چیستی ادبیات تطبیقی»، لسان مبین، دورة سوم، ش 3، 50-67.
صفا، ذبیحالله (1347): تاریخ ادبیات در ایران، ج 2، ابن سینا، تهران.
ضیف، شوقی (1999): الحبّ العذری عند العرب، الدار المصریه اللبنانیه، القاهره.
طغیانی، اسحاق؛ نجفی، زهره؛ باباصفری، علی اصغر (1389): «بررسی تأثیر دیوان قیس بن ملوّح بر لیلی و مجنون نظامی»، فصلنامة لسان مبین، سال دوم، دورة جدید، شمارة 2، 139-154.
عبدالکریم، حسان (1983): «ادب المقارن بین الفرنسی و الأمریکی»، فصول، جزء 1، ج 3، 11-17.
غلامحسینزاده، غلامحسین؛ عبید صالح عبید، یحیی؛ روشنفکر، کبری؛ رادفر، ابوالقاسم (1390): «بررسی تطبیقی مضامین عاشقانة داستان ورقه و گلشاه عیوقی با اصل روایت عربی»، فصلنامة پژوهشهای زبان و ادبیّات تطبیقی، د2، ش1، 60-43.
کراچوفسکی، ا.ا (1368): «تاریخ اولیة داستان لیلی و مجنون در ادبیّات عرب»، ترجمة احمد شفیعیها، معارف، دورة ششم، ش 1 و 2، 120-167.
مدی، ارژنگ (1371): عشق در ادب فارسی از آغاز تا قرن ششم، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تهران.
مسعودی، علی بن حسین (1374): مروج الذهب، 2ج، ترجمة ابوالقاسم پاینده، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
مکتبی شیرازی (1373): لیلی و مجنون، تصحیح جوزیبیک ندری، مرکز مطالعات، تهران.
نظامی، الیاس بن یوسف (1378): لیلی و مجنون، با تصحیح و حواشی حسن وحید دستگردی، به کوشش سعید حمیدیان، قطره، تهران.
نظری منظم، هادی (1389): «ادبیّات تطبیقی: تعریف و زمینههای پژوهش»، ادبیّات تطبیقی، دورة جدید، سال اول، ش 2، 221-237.



Comparative study of connotations of Ozri love in
“Layly and Majnoon” and “Orve and Afrae”

Abstract
“Layly and Majnoon” is one of the most prominence of lyric stories. This story in structure‚ content and motif is similar to “Orve and Afrae” story. Both of them are an appearance of Ozri love. Therefore; they are fitting for comparison. Searchers in this article intend to compaire‚ describe and analyse this two stories; and show the most important connotations of Ozri love. The approach is comparative criticism in American school. The results of the article show that the most important of contents of Ozri love in this stories are: rising of love‚ effort for union‚ honest‚ visit of beloved‚ demand of help from close relatives and friends‚ endure difficults‚ rival and helper‚ continuity of beloved rememberance in total of lover moments‚ loyalty to beloved until the end of life‚ an image of despair‚ demand of remedy and death in love‚ eternal love and union in other world.
Keywords: Comparative literature‚ Layly and Majnoon‚ Orve and Afrae‚ Ozri love‚ love connotations.

شناسنامه نشریه