بحران آب یا بحران مدیریت آب؛ مسئله این است

نویسنده : محسن موسوی
کلمات کلیدی : بحران آب / دادستانی / آب‌منطقه‌ای / چاه غیرمجاز / رانت / رشوه
چکیده : بررسی مدیریت مناب آب در شهر مشهد، انسداد چاه‌های غیر مجاز و عوامل مانع از آن
در مدیریت بحران مرگبار آب در استان پس از سال‌ها بی‌خبری، چند حرکت مهم و سرنوشت‌ساز آغاز شده است:

1.پرکردن چاه‌های غیرمجاز
2.جلوگیری از حفر چاه غیرمجاز
3.بهره‌برداری از کنتورهای حجمی و تحویل آب برابر حجم مجاز

این 3 گام بسیار مهم و تأثیرگذار است و برای اجرا و انجام آن با همه وجود از همه عزیزانی که زحمت آن‌را می‌کشند تشکر و قدردانی می‌کنیم و آرزوی موفقیت بیشتر برای ایشان داریم؛ ولی برای کامل شدن و بهتر برداشتن این گام‌های بسیار مهم و سرنوشت‌ساز، چند پیشنهاد پیش‌کش می‌گردد:

1.در پرکردن چاه‌های غیرمجاز به نظر می‌رسد این دادستان محترم مشهد و جناب آقای بخشی‌محبی و مدیر کل محترم دادگستری (جناب آقای ظفری) است که شرکت آب را به دنبال خود می‌کشد و آن دسته از مدیران محترم امور آب که با همه وجود وارد میدان شده‌اند، با این مشکل مواجه‌اند که مدیران ارشد شرکت یا موافق نیستند یا باری به‌هرجهت برخورد می‌کنند.
برای موفقیت این حرکت بزرگ باید بسترسازی‌های درست و به‌جایی انجام شود. باید رسانه و مطبوعات را به میدان آورد و با نمایندگان و ائمه جمعه و شوراهای اسلامی شهر و روستا، کشاورزان و دیگر ذی‌نفعان نشست‌ها و هماهنگی‌هایی انجام شود. نباید شور و سرعت این نهضت مقدس و راهبردی، کم یا خدای‌ناکرده متوقف شود. در این میان مدیریت شرکت آب غایب اصلی است؛ باید از دولت خواست یا فرد درخورتری را برای این امر مهم بگمارد یا دادستان محترم بنا به درخواستی که تمام ما نهادهای مردمی و شهروندان داریم از ایشان بخواهند تا حضور فعالی داشته باشند. مدیریت فعلی بیشتر ترمزی است برای انجام امور تا نیرویی برای پیش‌برد بهتر این کارهای سترگ. برای آسان‌تر اجرا نمودن هر سه مورد بیان شده در بالا می‌توان از رسانه‌ها بهره برد؛ چون اطلاع‌رسانی و دادن آگاهی به مردم برای اجرا نمودن این گام‌های اساسی بسیار مهم و لازم است.
2.در این نهضت مقدس باید کشاورزانی که چاه مجاز دارند را به میدان کشاند. آنها موافق پرکردن چاه‌های غیرمجازند. شرکت آب در این راستا خیلی کوتاهی می‌کند. فرض شود با کمک هم توانستیم بحران آب را مدیریت کنیم (که بدون حضور مؤثر مردم و تشکل‌های قانونی آنها نمی‌توانیم)، تازه می‌شود دهه 30 و دوباره بحران آب خواهیم داشت.

این بحران حاصل مدیریت ناکارآمد، روزنگر، ترسو، بی‌برنامه و درگیر کاغذبازی‌های اداری، فساد، رشوه و پارتی‌بازی‌های دولتی است. بنابراین باید مردم و تشکل‌های قانونی آنها و به ویژه تشکل‌های قانونی کشاورزی را به میدان آورد و برابر قانون، تصدی‌گری‌های مدیریت آب را به آنها سپرد. این گام بسیار مهم و اصولی است. در وزارت نیرو شخص وزیر و معاون آب و آبفای ایشان موافق انجام این کار مهم‌اند؛ ولی به نظر می‌رسد شرکت‌های مدیریت آب تمایلی به این مهم ندارند. این خواسته باید به جد از شرکت آب درخواست گردد که چرا به مصوبات شورای عالی آب و دستورهای وزارتی برای برون‌سپاری تصدی‌گری‌ها عمل نمی‌کند؟

3.در مورد بهره‌برداری از کنتورهای حجمی و تحویل آب برابر حجم مجاز، نظارت و بازرسی‌های بیشتری لازم است. گاه دیده می‌شود چاه‌ها و خروجی غیرمجاز و کنترل‌نشده در محلی دیگر است. از طرفی باید در مقابل ویلاگرایی (تخریب باغات بومی و اعطای مجوز ساخت ویلا به افراد غیربومی و...) و حفر چاه‌های فراوان در آنها که نفس آب شهر را هم بریده است، به ویژه در مسیرهای تفرج‌گاهی طرقبه، شاندیز، کلات و نیشابور و ... عزم جدی داشت.
در هدردادن آب به وسیله چاه‌های پنهان و آشکار در این ویلاها بیداد می‌شود و مهم‌تر اینکه آب پاک را به فنا داده و به جای آن در آبشخورها و رودخانه‌هایی که برای آب آشامیدنی آنها را هدایت کرده، فاضلاب را رها می‌کنند (به عنوان نمونه آب بند گلستان به خاطر آلوده‌سازی ویلاها و رستوران‌های بالادستی به شدت آلوده است)؛ بنابراین باید در بستن این چاه‌ها، حل مشکل فاضلاب و آلودگی‌های زیست‌محیطی دیگر همت گماشت.

4.نکته بسیار مهم دیگر در مورد کشف‌رود این است که لازم بود مستندهای زیادی از مراحل مختلف آن تهیه و از رسانه‌ها پخش گردد تا مردم بدانند که تقریبا تمام کارها را در درجه نخست، دادستانی محترم و به ویژه معاونت دادستان پیش بردند و پس از ایشان هم افرادی از شرکت آب‌منطقه‌ای مانند آقای مهندس علی‌میرزایی و دیگر نیروهای مردمی و... . به گونه‌ای نباشد که این افراد و گروه اجرایی از جان خویش برای آزادی و بسترسازی کشف‌رود مایه بگذارند و بعد جناب آقای جعفری (که شجاعت امضا نمودن یک شکایت علیه افرادی که تخلف آبی دارند را ندارد، چه رسد به آزادسازی بستر کشف‌رود) از وزیر نیرو تقدیرنامه بگیرد، بدون اینکه نیروهای اصلی را با خودش برده و به وزیر معرفی نماید.
همچنین این‌گونه نباشد که زحمت و تلاش آزادسازی را دادستانی و آب‌منطقه‌ای داشته باشند؛ ولی تبلیغات گسترده کاشت چند درخت در پنج کیلومتر از هفتاد کیلومتر آزادشده را که به آنها سپرده شده است، شهرداری مشهد داشته باشد؛ اما متولیان اصلی انجام این کار بزرگ هیچ اطلاع‌رسانی مطلوبی نداشته باشند.

شناسنامه نشریه