پروبیوتیک ها؛ غذادارو های زنده

نویسنده : محبوبه کلانترمهدوی(ورودی ۱۳۹۴ بهداشت مواد غذایی)
کلمات کلیدی : پروبیوتیک، باکتری های مفید
چکیده : درون بدن همه ی ما انسان ها میکرو ارگانیسم های متغیری زندگی می کنند که حیات ما را تعیین می کنند. یک از این میکرو ارگانیزم های زنده باکتری هایی هستند که پروبیوتیک نامیده می شوند. این مقاله ی کوتاه سعی دارد باکتری های مفیدی را معرفی کند که درون دستگاه گوارش زندگی می کنند و جمعیتی ده برابر سلول های بدن دارند ولی ما از آنها و کارکردشان بی خبریم. چه آنکه اگر با خبر بودیم با رژیم های غذایی نادرست و عادات غذایی نامناسب منجر به حذف و نابودی آنها نمی شدیم.
پروبیوتیک ها، غذا داروهای زنده
امروزه فرهنگ استفاده از غذای سالم تفسیر پشتوانه فرهنگی، علمی، تمدن و هویت ملت ها را در هر جغرافیائی به ترازو می گذارد. ارسطو: غذائی بخورید که شما را درمان کند و داروئی مصرف کنید که ارزش غذائی داشته باشد. محمد زکریای رازی: هرگاه طبیب موفق شود بیماری ها را با غذا درمان کند به سعادت رسیده است .
در دهه اخیر شاهد تغییرات چشمگیری در درک نقش غذاها در ارتقای سطح سلامت انسان بوده ایم، تحقیقات علمی از بررسی نقش غذا بعنوان منبع انرژی و نقش ساختمانی به بررسی فعالیت بیولوژیکی غذاها در ارگان های مختلف بدن، تغییرجهت داده است.
تعریف پروبیوتیک ها:
واژه پروبیوتیک به معنی زندگی بخش، از سال 1965 مطرح شد. تعاریف گوناگونی برای آن مطرح بود تا اینکه سازمان سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد ( FAO ) و سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) در سال 2001 به یک تعریف مشترک رسیدند (پرو بیوتیک ها میکرو ارگانیسم های زنده ای هستند که تجویز مقادیر کافی آن موجب بروز اثرات مفید برسلامت میزبان خواهد بود).
انواع باکتری ها ی پروبیوتیک
• بیفیدوباکتریوم بیفیدوم (bifidobacterium bifidum)
• لاکتوباسیلوس کازئی (lactobacillus casei)
• باسیلوس سوبتیلیس (bacillus subtilis)
• لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس (lactobacillus acidophilus)
• بیفیدوباکتریوم اینفنتیس (bifidobacterium infantis)
• لاکتوباسیلوس بولگاریکوس (lactobacillus bulgaricus)
• باسیلوس کواگولانس (bacillus coagulans)
• لاکتوباسیلوس برویس (lactobacillus brevis)
• لاکتوباسیلوس رامنوسوس (lactobacillus rhamnosus)
• بیفیدوباکتریوم لانگوم (bifidobacterium longum)
• بیفیدوباکتریوم برو (bifidobacterium breve)
• ساکارومایسس بولاردی (saccharomyces boulardii)

مهار باکتری های پاتوژن و افزایش اعمال سد حفاظتی توسط پروبیوتیک ها؛ الگوی کلی از تداخل بین پروبیوتیک ها و موکوس روده بزرگ).
میکروفلور بومی هر منطقه محافظان سلامت :
شاید همه ما دلیل شهرت یک غذا را درترکیبات آن بدانیم ولی امروزه نقش میکروارگانیسم هایی که در تهیه آن نقش اساسی دارند بر کسی پوشیده نیست. در سال 1983 دانشمندان برآن شدند تا میکروبیوتای انسانی را کشف کنند. از جمله یافته ها در این زمینه این است که نسبت باکتری‌‌ها به سلول‌های بدن ۱۰ به ۱ است و اغلب آن ها در روده سکنی گزیده‌اند. همچنین آن ها کشف کردند که در انسان ها از اقلیمی به اقلیم دیگر تنوع زیستی باکتری های موجود در بدن متفاوت است و دلیل مقاومت متفاوت افراد در برابر بسیاری از بیماری ها توسط این موضوع کشف شد. یکی از پروژه های انجام شده در این زمینه مقایسه دانش آموزان فرانسوی و دانش آموزان دهکده ای در برکینافاسو بود. پژوهشگران مشاهده کردند که مقاومت بدن دانش آموزان برکینافاسو بسیار بیشتر است.

SCFA-باکتری هایی که می توانند به طور بلقوه از برخی باکتری های بیماری زای روده جلوگیری کنند. (A)-مقایسه کمیت SCFA در نمونه مدفوع جمعیت برکینافاسو و اروپا. (B)-مقایسه تعداد گونه هایی که جز جنس انتروباکتریاسه ها هستند در میکروبیوتای کودکان اروپا و برکینافاسو.
آن ها دلیل این مقاومت را میکروفلور موجود در روده این کودکان یافتند. در این پژوهش به مقایسه تاثیر رژیم غذایی مدرن و رژیم غذایی سنتی بر میکروبیوتای روده پرداختند. تمام منابع غذایی کودکان دهکده به طور کامل در دهکده کاشت و برداشت شده و عمدتا از غلات و سبزیجات تهیه شده بود. در این پژوهش اهمیت رژیم غذایی در فلور میکروبی و سلامتی افراد مشخص شد.
از این رو این امر قابل بحث است که در کشور امروزه با تغییر رژیم غذایی و گرایش افراد به سمت غذاهای مدرن جمعیت میکروبی بدن کاهش پیدا کرده و باعث افزایش مشکلات گوارشی و افزایش حساسیت به بیماری ها در بین گروه های سنی جامعه به خصوص در جوامع شهری شده است. براین اساس حفظ و احیای غذاهای بومی هر منطقه اهمیت دوچندان می یابد که علاوه بر حفظ رژیم غذایی سنتی که قسمتی از فرهنگ بومی آن منطقه است به غنای میکروبیوتای روده و سلامتی فراد کمک می شود.
منابع:
1.Carlotta De Filippo, Duccio Cavalieri, Monica Di Paola, Matteo Ramazzotti, Jean Baptiste Poullet, Sebastien Massart, Silvia Collini, Giuseppe Pieraccini, and Paolo Lionetti, Impact of diet in shaping gut microbiota revealed by a comparative study in children from Europe and rural Africa, PNAS, August 17, 2010, vol. 107,no. 33, 14691–14696
2. وجدانی ر ، زالی م. پروبیوتیک ها و مکانیسم اثر آنها در پیشگیری و درمان بیماری های انسان، پژوهش درپزشکی ( مجله پژوهشی دانشکده پزشکی) دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، سال ٢٧ ، شماره ۴، صفحات ۳۱۹ تا ۳۳۰ زمستان 82

شناسنامه نشریه