بازی‌های ویدیویی، خوب یا بد؟ سوالی پرتکرار و بدون جواب...

نویسنده : سروش حسین پور(ورودی ۱۳۹۵ مهندسی کامپیوتر),اسماعیل احسان منش(ورودی ۱۳۹۴ مهندسی کامپیوتر گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری)
چکیده : بازی های ویدیویی یکی از سریع‌ترین صنایع در حال رشد است که در سه بستر رایانه، کنسول و تلفن همراه اجرا میشوند. مهمترین تفاوت این سه بستر، مدت زمانی است که بازیکن صرف آن میکند. بازی های ویدیویی کنسولی و تلفن‌های همراه معمولا زمان طولانی تری را به خود اختصاص میدهند. تحقیقات نشان می‌دهد یکی از دلایلی که مردم به بازی‌های ویدیویی روی می آورند، تجربه اکتسابی آن‌ها از انجام بازی ویدیویی است. بازیکنان با گذراندن چالش‌های درون بازی، تجربه کسب میکنند و مهارتشان با رسیدن به اهداف درون بازی بیش‌تر میشود. به‌عبارت دیگر، انگیزه درونی فرد است که وی را به انجام بازی‌های ویدیویی تشویق می کند. علاوه بر این، تحقیقات صورت گرفته در گذشته نشان می دهد که بازی های ویدیویی میتواند باعث غلیان احساسات در فرد شود.
میانگین انجام بازیهای ویدیویی در روز در بین جوانان، دو ساعت است. با این وجود، درصد قابل توجهی ازگزارش ها نشان می دهد پسران در روز چهار ساعت یا بیش‌تر بازی می کنند. این واقعیت که بسیاری از کودکان و نوجوانان
مقدمه:
بازی های ویدیویی یکی از سریع‌ترین صنایع در حال رشد است که در سه بستر رایانه، کنسول و تلفن همراه اجرا میشوند. مهمترین تفاوت این سه بستر، مدت زمانی است که بازیکن صرف آن میکند. بازی های ویدیویی کنسولی و تلفن‌های همراه معمولا زمان طولانی تری را به خود اختصاص میدهند. تحقیقات نشان می‌دهد یکی از دلایلی که مردم به بازی‌های ویدیویی روی می آورند، تجربه اکتسابی آن‌ها از انجام بازی ویدیویی است. بازیکنان با گذراندن چالش‌های درون بازی، تجربه کسب میکنند و مهارتشان با رسیدن به اهداف درون بازی بیش‌تر میشود. به‌عبارت دیگر، انگیزه درونی فرد است که وی را به انجام بازی‌های ویدیویی تشویق می کند. علاوه بر این، تحقیقات صورت گرفته در گذشته نشان می دهد که بازی های ویدیویی میتواند باعث غلیان احساسات در فرد شود.
میانگین انجام بازیهای ویدیویی در روز در بین جوانان، دو ساعت است. با این وجود، درصد قابل توجهی ازگزارش ها نشان می دهد پسران در روز چهار ساعت یا بیش‌تر بازی می کنند. این واقعیت که بسیاری از کودکان و نوجوانان بازی‌های ویدیویی انجام میدهند، نشان از اهمیت تاثیرات این بازی‌ها بر رفتار آنان دارد.
امروزه مطالعات زیادی در مورد تاثیرات بازیهای ویدیویی به سبب محبوبیت روزافزون آن‌ها صورت می‌گیرد. این مطالعات نشان می‌دهد که تاثیر این بازی‌ها بر فرد به‌صورت کوتاه مدت و بلند مدت است. بنابراین در ادامه به ذکر بعضی از تاثیرات مثبت و منفی بازی های ویدیویی میپردازیم:
تاثیرات منفی:
بیش‌تر تاثیرات منفی‌ بازی های ویدیویی به سبب محتوای خشونت‌آمیز آن‌هاست. بر اساس تحقیقات علمی، کودکانی که زمان زیادی صرف انجام بازی‌های خشن می کنند، افکار، احساسات و رفتار ناهنجار در آن‌ها بیش‌تر موج می زند. این افراد حجم وسیعی از خشونت شبیه‌سازی شده را در بازی‌های ویدیویی تجربه میکنند. در نتیجه بعد از مدتی نسبت به آن‌ها بی تفاوت میشوند. بعضی از متخصصان، معتقدند که بازی های خشونتآمیز بر طبیعت کودکان اثر می گذارد. بسیاری از بازی ها به کودکان برای خشونت بیش‌تر پاداش میدهند. آن‌ها در این بازی ها در حال تجربه اعمالی مانند: کشتن، ضربه زدن، چاقو زدن و تیراندازی هستند. مشارکت فعال، تکرار و پاداش، ابزار موثری در یادگیری این رفتارهاست. بسیاری از مطالعات نشان می دهد که بازی های ویدیوییِ خشونت‌آمیز ممکن است در آینده منجر به انجام رفتاری خشونت‌آمیز از سوی فرد شود.
سازمان بهداشت جهانی در سال 2018 اعلام کرد که اعتیاد به بازی های ویدیویی به سلامت روانی آسیب می-زند. مطالعات صورت گرفته در «موسسه ملی رسانه و خانواده» (National Institute on Media and the Family) نشان می دهد که بازی های ویدیویی می تواند برای کودکان اعتیادآور باشد و این اعتیاد می-تواند آشفتگی روانی و سطح استرس را در آن‌ها افزایش دهد. هم‌چنین این دسته از کودکان از انجام فعالیت-های اجتماعی هراس دارند. عجیب نیست که آنان در عملکرد خود در مدرسه نیز ضعیف ظاهر می شوند. اسکن‌های «ام آر آی» (MRI) آشکار کرده است که اعتیاد به بازی‌های ویدیویی تاثیری مشابه دارو ها و الکل بر ذهن افراد دارد. طبق گفته ی پروفسور «افیر تیورل» (Ofir Turel)، بازیکنان رده‌ی سنی 13 تا 15 سال که مدت زمان زیادی را صرف انجام بازیهای ویدیویی میکنند چون بر اعمالشان تسلط کافی ندارند، تمایلشان به انجام رفتار های ناهنجار و خطرآفرین در زندگی آینده بیش‌تر میشود.
حوزه سلامت:
اگر کودکان تمام اوقات فراغت خود را به انجام بازی های ویدیویی بپردازند و از غذا خوردن یا استراحت کافی بهره مند نشوند، اعتیاد به بازی ویدیویی می‌تواند بر سلامتشان تاثیرات منفی بگذارد. کودکانی که بیش‌تر از دو ساعت در روز از وقت خود را به دیدن تلویزیون یا انجام بازی های ویدیویی صرف کنند و در فعالیت های فیزیکی شرکت نکنند از مشکل چاقی رنج می برند. علاوه بر این، تحقیقات «دانشگاه تگزاس» (University of Texas) در شهر «دالاس» (Dallas) نشان می‌دهد که بازی کردن طولانی مدت، عامل به‌وجود آمدن درد در ناحیه‌های مختلف بدن همچون کمر و سر میشود و علاوه بر آن در خستگی چشم و بی‌حسی اعضای بدن همچون مچ، شانه، آرنج و دست بیتاثیر نیست.
ارتباط با دیگران:
اگر زمانی که کودک برای بازی کردن اختصاص میدهد بیش‌تر از زمانی که برای صحبت کردن با دیگران یا بیرون رفتن با کسانی که دوست دارد، باشد در ارتباط با دوستان و اعضای خانواده با مشکل مواجه می شود.
سایت On-Line Gamers Anonymous (سایتی در ارتباط با ترک اعتیاد از بازی‌ها) در این زمینه می گوید اگر کودکان اغلب در مورد بازی‌های ویدیویی صحبت کنند یا برای پنهان کردن زمان بازی کردنشان بخواهند به شما دروغ بگویند یا درباره ی بیش از اندازه بازی کردنشان با شما به مشاجره بپردازند، بازی کردن ممکن است بر زندگی آن‌ها تاثیرات منفی بگذارد.
افزایش پرخاشگری:
بازی های ویدیویی که سناریوی اصلی آن‌ها خشونت است، بازیکن را نسبت به رفتارهای خشونت‌آمیز یا پرخاشگر بیتفاوت میکند.
«ریچارد گالاگر» (Richard Gallagher) رئیس مرکز تحقیقات کودکان دانشگاه نیویورک (NYU Child Study Center) اظهار می کند کسانی که مجذوب بازی های اول شخص تیراندازی می شوند، بازی کردن آن‌ها ممکن است سبب جامعهستیزی شود یا به افزایش افکار و رفتارهای خشونتآمیز در آن‌ها کمک کند.
هر چند شواهدی نیز وجود دارد که نشان می دهد استفاده بیش از حد از بازی های ویدیویی منجر به بیتفاوتی در دراز مدت و کمبود همدلی در فرد نمی شود. در سال 2017 مقالهای در روزنامه Frontiers in Psychology به چاپ رسید که نشان میداد هیچ مدرکی دال بر بیتفاوتی در دراز مدت و کمبود همدلی یافت نشده است. مطالعهی دیگری در «دانشگاه یورک» (University of York) نشان می‌دهد که بازیهای خشونتآمیز بازیکنان را خشنتر نمی‌کند.

تاثیرات مثبت:
حل مسئله و منطق:
زمانی که کودکان عناوینی همچون Angry Birds، The Incredible Machine یا Cut The Rope را بازی می‌کنند، بازی کردن به آن‌ها کمک می‌کند تا راه‌های خلاقانه ای را برای حل معماها و دیگر مسائل پیدا کنند.
برنامه‌ریزی، مدیریت منابع و تدارکات:
همچون زندگی واقعی، بازیکنان در بازی‌های استراتژی می‌آموزند تا منابعی را که محدود هستند، مدیریت کرده و از آن‌ها به بهترین نحو ممکن استفاده کنند. این مهارت در بازی‌هایی همچون SimCity ، Age of Empires و Railroad Tycoon مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌عنوان مثال تعداد زیادی از بازیکنان بازی SimCity در آینده در حوزه ی برنامه‌ریزی و معماری شهری فعالیت دارند.
انجام هم‌زمان چند کار، دنبال کردن چندین متغیر به‌طور هم‌زمان و مدیریت کردن موضوعات متنوع:
به عنوان مثال در بازیهای استراتژیک هنگام ساخت یک شهر، ممکن است یک اتفاق پیشبینی نشده مانند آمدن دشمن رخ دهد که بازیکن را مجبور میسازد، منعطف باشد و تاکتیکهایش را سریع عوض کند.
تفکر و آنالیز سریع و تصمیمگیری:
گاهی اوقات بازیکنان نیاز دارند که تصمیم‌های آنی بگیرند که باعث تمرین مغز برای تصمیم گیری سریع است. بر اساس تحقیق پژوهشگران «دانشگاه روچستر» (University of Rochester) که با مدیریت «دافنی باولیر» (Daphne Bavelier) صورت پذیرفته است، بازیهایی که موقعیتهای اضطرابآور را شبیهسازی میکنند همانند مواردی که در جنگ یا بازیهای اکشن دیده میشوند، میتواند یک تمرین مناسب برای حوادث زندگی باشد. مطالعات نشان میدهد که بازیهای اکشن، ذهن را برای تصمیم‌گیری های سریع آماده میکند. بر اساس این پژوهش، بازی‌های ویدیویی میتواند برای آموزش سربازان یا جراحان مورد استفاده قرار گیرد. مهمتر آن که تصمیم‌هایی که بازیکنان در بازیهای اکشن میگیرند از دقت بالایی برخوردار است. بر اساس آن چه باولیر اذعان میدارد، بازیکنان بازی‌های اکشن در واحد زمان تصمیمهای دقیقتری میگیرند. اگر شما یک جراح باشید یا در وسط میدان جنگ حضور داشته باشید، این میتواند شما را از دیگران متمایز کند.
دقت:
بازیهای اکشن باعث میشوند که مغز بازیکن، بدون از دست دادن دقت، تصمیمهای سریعتری را بگیرد. در جهان امروز، حرکات سریع بدون از دست دادن دقت بسیار مهم است.
استراتژی و پیش‌بینی:
«استیون یوهانسون» (Steven Johnson) نویسنده کتاب «هر چیز بد برای شما خوب است: فرهنگ محبوب امروزی چگونه ما را باهوشتر میکند» (Everything Bad is Good For You: How Today’s Popular Culture is Actually Making Us Smarter) این مهارت را تلسکوپی کردن مینامد. بازیکن باید با مشکلات آنی سروکار داشته باشد، در حالی که اهداف بلند مدتش را از دست ندهد.
ایجاد مهارتهای خواندنی و ریاضیاتی:
بازیکنهای تازه وارد باید دستورالعملهای بازی را بخوانند، خط داستانی را دنبال کنند و از نوشتههای بازی اطلاعات کسب نمایند. هم‌چنین استفاده از ریاضی، مهارت مهمی در بسیاری از بازیها است، به‌خصوص بازیهایی مثل مدیریت کردن منابع که شامل تجزیه و تحلیل مقادیر هستند.
استقامت:
در مراحل بالاتر بازی، بازیکن معمولا در بار اول شکست میخورد و به تلاش ادامه میدهد تا مرحله را رد کرده و به مراحل بالاتر برسد.
تشخیص الگو:
بازیها یک منطق درونی دارند و بازیکن با تشخیص الگو متوجه این منطق میشود.
منطق قیاسی و تست فرضیهها:
«جیمز پاول جی» (James Paul Gee) پروفسور «دانشگاه ویسکانسین-مدیسن» (Wisconsin-Madison) میگوید بازی کردن مانند کار بر روی یک مسئلهی علمی است. همانند یک دانشجو در آزمایشگاه، گیمر باید به یک فرضیه برسد. به‌عنوان مثال، گیمر باید به‌طور مداوم ترکیب اسلحه و قدرتها را برای شکست دشمن امتحان کند. اگر یکی عمل نکرد، فرضیه را تغییر داده و از آن استفاده میکند.
نقشهبرداری:
بازیکن برای مسیریابی در جهان مجازی اطرافش میتواند از نقشههایی که درون بازی هستند، استفاده کند یا باید یک نقشه در ذهنش به‌خاطر داشته باشد.
حافظه:
بازیهای شوتر اول شخصی مانند «ندای وظیفه» (Call of Duty) یا مجموعه «میدان جنگ» (Battlefield) به بازیکن کمک میکند تا با توجه به ماموریتی که دارد، تصمیم بگیرد کدام اطلاعات را به‌خاطر بسپارد.
ریسک کردن:
بازیکن برای بردن هر بازی باید ریسک کند. بیش‌تر بازیکنانی که محافظه‌کارانه بازی میکنند، پاداشی نمی‌گیرند.
همکاری و کارگروهی در هنگام بازی کردن با دیگران:
بسیاری از بازیهای ویدیویی نیاز به دیگر بازیکنان آنلاین برای پیروزی دارند. این بازیها بازیکنان را تشویق می‌کنند تا بیش‌تر تواناییهای فردیشان را با تیم به مشارکت بگذارند. بر اساس نظرسنجی «مرکز جان گنز کانی» (Joan Ganz Cooney) معلمان بیان میکنند که دانشآموزانشان بعد از استفاده از بازیهای ویدیویی مشارکت بیش‌تری در کلاس دارند.
مدیریت:
بازیهای مدیریتی مانند Rollercoaster Tycoon و Zoo Tycoon به بازیکن میآموزند که چگونه در تصمیمهای مدیریتی بهتر عمل کرده و منابع محدود را اداره کند. بازیهایی مانند Age of Empires و Civilization حتی خط سیر یک تمدن را نیز شبیهسازی میکنند.
شبیهسازی و مهارتهای دنیای واقعی:
شناختهشدهترین شبیهسازیها، شبیهسازیهای پرواز هستند که تلاش دارند، چگونگی پرواز واقعی یک هواپیما را تقلید کنند. تمام عوامل کنترل همچون سرعت هوا، زاویهی بالها، ارتفاع سنج و غیره در کنار یک نمایش تصویری از جهان برای بازیکن به نمایش گذاشته می‌شوند.
دیگر مزایا:
طبق تحقیقاتی که مجلهCurrent Biology صورت داده است، بازیهای ویدیویی به کودکانی که خوانشپریشی دارند، کمک میکند سریعتر و با دقت بیش‌تری بخوانند. تحقیق دیگری نشان داد که تنها یک ساعت بازی ویدیویی میتواند باعث بهتر شدن «توجه انتخابی بصری» شود، شیوهای که دانشمندان برای بیان توانایی ذهن در تمرکز استفاده میکنند، در حالی که ذهن به‌‌طور هم‌زمان نسبت به اطلاعاتی که کم‌تر مرتبط هستند، بیاعتنا است.
دکتر «آدام گازالی» (Adam Gazzaley) عصبشناس «دانشگاه کالیفرنیا» (California) میگوید بازیهای شوتر اول شخص همچون ندای وظیفه، بر روی تواناییهای شناختی همچون تمرکز برای طولانی مدت یا انجام هم‌زمان چندین کار اثر میگذارد. او حتی پیشنهاد میکند که این بازیها برای کودکانی که با تمرکز در کلاس درس مشکل دارند، تجویز شود.
بازیهای ویدیویی ممکن است باعث بهتر شدن قوهی بینایی فرد شوند. مطالعات، نشان داده کسانی که بازی می‌کنند، قوهی بیناییشان از متوسط بالاتر است. پژوهش محققان «دانشگاه مکمستر» (McMaster) نشان می‌دهد که بازیهای ویدیویی با عادت دادن مغز به شناسایی جزئیات، دنبال کردن حرکتها و شناسایی تغییرات جزیی نور باعث بهتر شدن قوهی بینایی، حداقل برای کسانی که مشکل دارند، میشود. تحقیق دانشمندان دانشگاه‌های روچستر و «وندربیلت» (Vanderbilt) نشان میدهد، کودکانی که دید ضعیفی دارند تنها با هشت ساعت تمرین با بازیهای مخصوص کودکان، قوه بیناییشان بهبود مییابد.
با توجه به پژوهشهای انجام شده در دانشگاه روچستر، بازیهای ویدیویی کمک میکند تا افراد به تغییرات جزئی در طیفهای رنگ حساستر شوند. این ویژگی، حساسیت به کنتراست نامیده شده و به‌‌خصوص در بازیهای شوتر اول شخص مشاهده می‌شود. بر اساس گفته‌های محقق ارشد، دافنی باولیر، هنگامی که شخص، بازی اکشن انجام میدهد مسیری که مغز در آن پردازش تصویری انجام میدهد، تغییر مییابد. در حقیقت این کار کمک میکند تا سیستم بینایی از اطلاعاتی که دریافت میکند، استفاده بهتری کند.
بر اساس گفتههای «برنی گود» (Berni Good) یک روانشناس سایبری (Cyberpsychologist)، بازی‌های ویدیویی، احساس شادی و خوشی را به فرد میدهند که یک نیاز روانی انسانی است. علاوه بر حس شایستگی و تسلط که با پیشرفت در مراحل بازی القا میشود، بازیهای ویدیویی باعث یک ارتباط معنیدار میشوند که در هنگام تجربه بازی آنلاین و چند نفره با دیگران ایجاد میشود. هم‌چنین فرد احساس میکند که مسلط بر سرنوشت خویش است.
منابع:
https://www.raisesmartkid.com/3-to-6-years-old/4-articles/34-the-good-and-bad-effects-of-video-games
https://www.livestrong.com/article/278074-negative-effects-of-video-game-addiction

شناسنامه نشریه