تأثیر ساختار مدولار بر پیشرفت معماری (نمونه موردی سنگاپور)

نویسنده : مهرناز پناهی فر(ورودی ۱۳۹۳ مهندسی معماری),سجاد علی پور طرق(ورودی ۱۳۹۳ مهندسی معماری)
چکیده : با نگاهی به معماری تمدن های اولیه، تفکر هندسی در ساخت و سازها، قابل رؤیت است. به این دلیل که هندسه و معماری ذاتاً به یکدیگر بسیار وابسته هستند. امروزه ساختار مدولار در معماری یکی از تکنیک های رایج در اجرای بناهای پیش ساخته در کشورهای توسعه یافته به شمار می رود. برخی از این موارد نظیر کشورهای اسلامی از این تکنیک به منظور به روزرسانی الگوهای اسلیمی در راستای تکنولوژی بهره جستند و به صنعت ساخت و ساز خود کیفیت بخشیدند.
با نگاهی به معماری تمدن های اولیه، تفکر هندسی در ساخت و سازها، قابل رؤیت است. به این دلیل که هندسه و معماری ذاتاً به یکدیگر بسیار وابسته هستند. امروزه ساختار مدولار در معماری یکی از تکنیک های رایج در اجرای بناهای پیش ساخته در کشورهای توسعه یافته به شمار می رود. برخی از این موارد نظیر کشورهای اسلامی از این تکنیک به منظور به روزرسانی الگوهای اسلیمی در راستای تکنولوژی بهره جستند و به صنعت ساخت و ساز خود کیفیت بخشیدند.
الگو، در واقع عنصری برای تولید هویت دیداری و ریخت شناسی در معماری است. در تعریفی ساده، الگو (pattern) یک شکل (موتیف) و یا شیء است که می تواند تکرار شود، به طوری که از کنار هم قرارگرفتن آن، تصویر یا فرمی جدید تولید گردد. به عنوان مثال الگوهای آجرکاری شامل شکل منظمی از کنار هم چیده شدن آجر می باشد که تکرار آن می تواند یک دیوار یا طاق آجری را تعریف کند.



در زمانی که کشورهای اسلامی عدم تمایل به تکرار روش های غربی، یعنی استفاده از مجسمه و نقاشی در تزئینات را موضوع مهمی می پنداشتند، شروع به تولید الگوها و تزئینات بسیار متعدد، پیچیده و غنی هندسی کردند. کاشی کاری مساجد، آجرکاری های نفیس، فضاسازی ها و دیگر هنرهای تزئینی از جمله کاربرد این الگوها در معماری اسلامی می باشند. این الگوها همواره یکسان بودند و توسط یک هندسه منظم تکرار می شدند اما در تعریف معاصر نیازی نیست که الگوها و مدول ها یکسان و عیناً شبیه به هم باشند بلکه این عناصر در کلیات متشابه اند و الزامی به شباهت کامل در جزئیات نیست.
ساختار مدولار، واحد پیش ساخته ای است که حدود کلیه مراحل سفت کاری و اغلب نازک کاری آن در کارخانه اجرا شده و سپس به محل پروژه ارسال می شوند و در آن جا نصب می گردند. این شیوه، شرایط خوبی را برای اجرا فراهم می آورد:
1. امکان انجام پروژه حتی در آب و هوای نامناسب
2. امکان استفاده از مصالح و مواد گوناگون که بعضاً به دلیل سختی در حمل و نقل و یا عدم مناسب بودن شرایط جوّی، این کار در سایت پروژه با مشکل روبرو می شود.
3. افزایش حضور صنعت در ساخت و ساز و استفاده از روبات به جای نیروی انسانی که خود باعث افزایش کیفیت، سرعت بالای اجرا، امنیت بیشتر در اجرا، کنترل بیشتر روند اجرا و محصول تولیدی و در نهایت اتلاف کمتر مواد و مصالح می شود.
بازسازی شهری در کشورهای آسیای جنوب شرقی از جمله سنگاپور در دهه 1960 میلادی آغاز شد. جذب سرمایه گذاری در سنگاپور و افزایش گرایش به ساخت و سازهای پیشرفته در جهت دستیابی مدرنیته آمریکایی و اروپایی و رفع نیازهای حاکی از افزایش جمعیت شهر، سبب شد تا معماری نیز بر اساس آخرین تکنولوژی روز در این بستر پیش برود. هم چنین معماری معاصر سنگاپور تمرکز زیادی بر پایداری دارد. این تحول در دهه 1990 میلادی با پررنگ شدن مسائل مربوط به افزایش گرمای زمین (global warming) و توجه به اقلیم سنگاپور که بسیار گرم و مرطوب است و مسائل زیست محیطی اتفاق افتاد. مدولاسیون تکنیک پاسخ دهی به این مسائل بود.
سنگاپور، از جمله شاخص ترین کشورهای اسلامی در این عرصه است که توانسته همگام با پیشرفت تکنولوژی، صنعت ساخت و ساز و معماری خود را پیش ببرد. پوسته های هوشمند، استفاده از تناسبات مشابه در احجام معماری که در نهایت یک کل واحد را تشکیل می دهند و فضاسازی های شهری براساس مدول هندسی، از جمله بارزترین اقدامات این کشور در اجرای تکنیک یادشده هستند. ساختار مدولار یا ساختار پیش ساخته حجمی (ppvc) در کشور سنگاپور در حال گسترش است. در حالی که دولت سنگاپور نیز صنعتی شدن هرچه بیشتر ساخت و سازها را ترویج می کند، رواج این سیستم ساخت و ساز نیز در این راستا قرار گرفته است.
در جریان توسعه شهری در منطقه جنوب شرق آسیا، توجه به ساختار بناها، سرعت اجرا، توجه و رعایت استانداردها، اقتصاد و انرژی از مهمترین مسائلی بودند که دولت های جنوب شرق آسیا در پی عملیاتی کردن آن ها در کشورهای خود بودند. در این شرایط ساختار مدولار، که مطمئن ترین و پیشرفته ترین روش معماری در توسعه سازه در دنیاست، مطرح می شود. اگرچه ساختار مدولار چندین سال است که در دنیا اجرا می شود، اما این تکنولوژی در سنگاپور تقریباً جدید و نوپاست و نیاز به رفع محدودیت های این حوزه دارد.
اگرچه تکنولوژی مدولار چندین دهه است که اجرا می شود، اما هنوز استفاده از آن در ساختمان های متوسط و بلندمرتبه به تازگی اتفاق افتاده است. با توجه به روند پیش رو، رشد جمعیت و گسترش شهر نشینی و رواج رویکرد تکنولوژیک و مدرن در کشورهای اسلامی، تغییر در سیستم ساخت و ساز امری ضروری است. بنابراین ساختار مدولار و استفاده از سازه های پیش ساخته می توانند شروع مناسبی برای پاسخگویی به تحولات و نیازهای پیش رو باشد. هم چنین ایجاد این رویکردها، علاوه بر کمک به پیشرفت صنعت و تکنولوژی ساخت در سنگاپور، با توجه به سرعت بالای ساخت و ساز، بازگشت سرمایه و چرخه ی اقتصادی را ارتقاء داده و به سبب آن در بین صنعت جدید ساخت و ساز از جایگاه ویژه ای برخوردار است. با توجه به استقبال و تبلیغات در این حوزه و تشویق و حمایت دولت سنگاپور در خصوص صنعتی سازی سیستم های ساختمان سازی، می توان برای این کشور روند رو به رشدی در این زمینه را پیش بینی کرد.
فهرست منابع:
* گلابچی، محمود و زینالی فرید، آیدا. 1391. معماری آرکی تایپی. انتشارات دانشگاه تهران.
* خبازی، زوبین. 1393. فرایندهای طراحی دیجیتال. انتشارات کتابکده کسری.
* بلخاری، حسن. 1396. فلسفه، هندسه و معماری. انتشارات دانشگاه تهران.
* Ryan E.Smith. 2010. pefab architecture a guid to a modular design and architecture. John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey.
* Hong Bing Quan Terrence,Lim Hai Yan,Xue Guang Cheng Danny.Geometry in Singapore architectre.
* Elena M. Generalova, Viktor P. Generalov, Anna A. Kuznetsova. 2016. Modular buildings in modern construction. XXV Polish – Russian.
* Simon kim, Mark Yim, Jedtsada Laucharoen, Michael Wetmore, Sanam Salek, Sam Pan. Motion and Modular.Architecture University of Pennsylvania.
* Fred Edmond Boafo , Jin-Hee Kim and Jun-Tae Kim, 2016, Performance of Modular Prefabricated Architecture:Case Study-Based Review and Future Pathways.
* Lawson R.M. Organ R.G. Sustainability and Process Benefits of Modular Construction. The University of Surrey, UK. Oxford Brookes University, UK.
* Dragages Company Official Site.
* Cambridge Dictionary Official Site.

شناسنامه نشریه